Apostil Nedir, Nereden Alınır, Nerede Kullanılır

Apostil ÅŸerhi, uluslararası niteliÄŸe sahip ve birçok önemli hukuki iÅŸlemde baÅŸvurulan belgedir. Apostil; mahkeme kararı, sabıka kaydı gibi resmi belge için alınır ve söz konusu belgelerin yurt dışında geçerli olmasını saÄŸlar. Aynı zamanda yurt dışından alınmış bir belgenin de ilgili ülke mercileri tarafından apostil ÅŸerhi konulması suretiyle Türkiye’de geçerli olması saÄŸlanır. 6 Ekim 1961 tarihinde “Lahey Konvansiyonu” ile apostil ÅŸerhinin temel kuralları ve koÅŸulları belirtilmiÅŸ olup aynı zamanda yasal zemine baÄŸlanmıştır. Bu kurum, sadece söz konusu uluslararası anlaÅŸmanın taraf ülkeleri açısından geçerlidir.

Apostile taraf ülkeler Ä°çiÅŸleri Bakanlığı resmi sitesinde yer almaktadır. Söz konusu apostil ÅŸerhinin uygulanmasında göz ardı edilmemesi gereken husus; ÅŸerh konulduÄŸu takdirde sözleÅŸme taraf tüm ülkeler için geçerlidir fakat bu durum, ÅŸerh konulan belgenin diÄŸer ülkelerde re’sen kullanılabileceÄŸi manasını doÄŸurmaz. Bir baÅŸka ifade ile Fransa’da boÅŸanmış kiÅŸiler, ilgili karara ÅŸerh aldıktan sonra Türkiye’de de boÅŸanmış kabul edilmezler. BoÅŸanmış kabul edilebilmeleri için tanıma – tenfiz prosedürünün tamamlanması gereklidir. Tanıma – tenfiz prosedürünün takip edilebilmesi için de boÅŸanma kararında söz konusu ÅŸerh bulunmalıdır.

Apostil Nedir?

Apostil ÅŸerhi uygulaması izah edildiÄŸi üzere uluslararası hukukta da iç hukukta da oldukça önemli iÅŸleve sahiptir. Resmi belgeler için konulan ÅŸerhte yer alması gereken bazı hususlar bulunmaktadır. Bu hususlar ÅŸu ÅŸekilde ifade edilir:

1. Belgenin düzenlendiÄŸi ülke,
2. Belgeyi imzalayan merci | kiÅŸi,
3. Belgeyi imzalayan kişinin resmi sıfatı,
4. Belgede bulunan mührün hangi makamca vurulduÄŸu,
5. Åžerhin tarihi, verildiÄŸi yer ve ÅŸerh numarası,
6. Ä°ÅŸlemleri gerçekleÅŸtiren makama ait mühür ya da kaÅŸe,
7. Åžerhin düzenleyen yetkilinin imzası.

Sürecin genelinde ciddi bir gider söz konusu deÄŸildir. Bunun yanı sıra prosedür iÅŸlemlerin takibi veya vekaletname verilecek deneyimli bir avukat ile belirlenecek hukuki danışmanlık ücreti için birtakım giderler olacaktır. Bu ücret, kiÅŸi ile avukat arasında, baro tarafından belirlenen tarife göz önüne alınarak belirlenecektir.

Tasdiki yapılamayacak belgeler:

1. Diplomasi veya konsolosluk memurları tarafından düzenlenmiÅŸ belgeler,
2. Ticaret veya gümrük iÅŸlemleriyle doÄŸrudan ilgili olan idari belgelerdir.
3. SözleÅŸmenin 6. maddesi uyarınca “Her Akit Devletin, ÅŸerh vermek üzere yetkili kılınan makamları belirlemesi, bunlarda deÄŸiÅŸiklik olduÄŸunda da keyfiyeti Hollanda DışiÅŸleri Bakanlığına bildirmesi” gerekmektedir.
4. SözleÅŸmenin 9. maddesinde “Her Akit Devlet, iÅŸbu SözleÅŸmede tasdik bağışıklığının öngörüldüÄŸü hallerde kendi diplomasi veya konsolosluk memurlarınca tasdik iÅŸlemi yapılmamasını saÄŸlamak üzere gerekli önlemleri alacaktır” denmekte ve usulüne göre Apostil Åžerhi uygulanmış bir belgenin baÅŸkaca bir tasdike gerek olmadığı belirtilmektedir.
5. Anılan SözleÅŸme metni ile sözleÅŸmeye taraf olan ülkelere ait güncel liste ile her bir ülkede Apostil Åžerhi koymaya hangi makamların yetkili olduÄŸuna dair bilgilere, “https://www.hcch.net/en/instruments/conventions/authorities1/?cid=41” adresinden ulaşılması mümkün olmaktadır.
6. Malumları olduÄŸu üzere, uluslararası sözleÅŸmeler TBMM tarafından onaylanmasını müteakip kanun vasfını almakta ve milli kanunlarımız gibi yürürlük kazanmaktadır.

Apostil Ne Demek?

Apostil, resmi belge ve evrakların uluslararası zeminde geçerli olmasını saÄŸlamak maksadıyla ÅŸerh edilir. Lahey anlaÅŸması ile yasallaÅŸan bu iÅŸlem, aynı anlaÅŸmaya taraf ülkelerde geçerlidir. Herhangi bir ülkede resmiyet arz eden resmi belgenin bir baÅŸka ülkede geçerli olması ve o ülke tarafından tanınması için onay statüsü olarak tanımlanan bu kurum, valilik ve kaymakamlıklardan alınır ve ödenmesi gereken herhangi bir ücret bulunmaz.

Åžerh konularak tasdik edilen belgeler genelde; evlilik cüzdanı, vekâletname, diploma veya doÄŸum belgesi gibi evraklardır. AnlaÅŸma gereÄŸi tasdik edilen belgenin tabi olduÄŸu geçerlilik süresi bulunmaktadır. Ancak bu süre, anlaÅŸmaya taraf ülkelerin tasarrufunda belirlenir.

Tasdik edilecek belge için öncelikle tercüme iÅŸlemlerinin tamamlanması gereklidir. Belge, hangi ülkede kullanılacaksa o ülkenin resmi diline tercüme edilmeli ve noterde onaylanması gerekir. Bunun yanı sıra onaylanan belge baÅŸlığında ana baÅŸlığında muhakkak “Apostille (Convention de La Hay edu 5 octobre 1961)” ifadesi Fransızca yer almalıdır.

Apostil Åžerhi

Apostil ÅŸerhi, bir belgenin gerçek ve yasal olduÄŸunu tasdikleyen ve bir baÅŸka ülkede yasal olarak kullanılmasına olanak tanıyan belge onay sistemidir. Lahey Konvansiyonunda 5 Ekim 1961 tarihinde kuralları ve ÅŸartları belirlenen bu sistem sadece Lahey Konvansiyonu’na üye ya da taraf ülkelerce geçerlidir. Ä°fade edilen onay sisteminin elektronik ortamda gerçekleÅŸmesi ise e – apostil olarak adlandırılır.

E – apostil süreci birtakım prosedürlerin takip edilmesi ile tamamlanır. Süreç:

1. Åžerh konulacak belgeye dair müracaatta bulunulması,
2. Başvurunun, tasdik şerhini uygulamaya yetkili mercie sunulması,
3. Sunulan kurumun söz konusu belgeyi elektronik ortamda oluÅŸturması ve güvenli veri iletim araçları yardımıyla müracaat eden için online ortam üzerinden teslim edilmesi,

Åžeklindedir. Elektronik ortamda gerçekleÅŸtirilebilmesi sayesinde zaman, iÅŸ gücü ve maddi tasarruf saÄŸlanır.

Elektronik ortamda yetkili kurumca oluÅŸturulan ve e – apostil uygulanan evrak, PTT aracılığıyla Nitelikli Elektronik Sertifika ile imzalanır. Ä°mzalanan evrak, müracaat eden kiÅŸiye tevdi edilir. Bu iÅŸlemlerin ardından ilgili belgenin resmiliÄŸi ve doÄŸruluÄŸu teminat altına alınır. Söz konusu belgenin sunulduÄŸu yabancı resmi merciler, ilgili belgenin resmiliÄŸini ve doÄŸruluÄŸunu “Belge DoÄŸrulamak Ä°stiyorum” sekmesini kullanarak teyit edebilirler.

Apostil Nereden Yapılır?

Apostil ÅŸerhinin yapılacağı merci, her ülkenin kendi tasarrufu ile tayin ettiÄŸi mercidir. Türkiye’de yetkili merci ise idari ve adli belgelerde ayrım gösterir. Ä°dari belgeler için ÅŸerh:

• Valilikler,
• Valileri,
• Vali adına vali yardımcıları,
• Vali adına hukuk iÅŸleri müdürlükleri,
• Kaymakamlıklar,

Üzere konulmakta olup adli belgeler içinse:

• Ağır ceza mahkemesi kurulmuÅŸ olan merkezlerdeki Adli yargı Adalet Komisyonu BaÅŸkanlıkları,

Aracılılığı ile konulur.

Apostil tasdikinin geçerli olmadığı ülkelerde resmi belgelerin doÄŸruluÄŸunu ve geçerliliÄŸini saÄŸlamak adına konsolosluklara baÅŸvurulur. Ancak söz konusu tasdik, konsolosluklardan alınmaz.

KiÅŸinin yabancı bir ülkede alınmış boÅŸanma kararı bulunuyor ve bu kararın Türkiye’de doÄŸrulanması ve tanınması için haricen tanıma davası açması gerekli deÄŸildir. Bunun yanı sıra 2018 yılında yürürlüÄŸe konan yeni bir düzenleme ile sadece tanıma için nüfus müdürlüÄŸüne müracaat edilerek iÅŸlem gerçekleÅŸtirilebilmektedir. Åžayet yurt dışındaki bir ülkede alınan boÅŸanma kararında, boÅŸanma hükmü haricinde boÅŸanmanın fer’i sonuçlarına dair hükümler mevcutsa bu durumda tenfiz davası açılması gereklidir. Fakat, ister tanıma ister tenfiz prosedürlerine ihtiyaç duyulsun her halde tasdik gereklidir. Aksi takdirde söz konusu boÅŸanma Türkiye Cumhuriyeti tarafından tanınmaz yahut tenfizi söz konusu olmaz. Tanıma ve tenfiz davalarında lazım gelen belge ve evraklar genel itibariyle ÅŸu ÅŸekildedir:

• Yurt dışında gerçekleÅŸen boÅŸanmaya iliÅŸkin mahkemede verilen kesin kararın aslı,
• Söz konusu mahkeme kararı için verilmiÅŸ apostil ÅŸerhi,
• Ä°fade edilen ölçülere uygun düzenlenmiÅŸ ÅŸerhin tercümesi
• Åžerhin ve kararın yeminli mütercim tercümanca çevrilmesi ardından noterden alınmış onay.

Yabancılardan kimi durumlarda ÅŸerh tasdikli sabıka kaydı talep edilmektedir. Ä°zin veya baÅŸka bir iÅŸlem için müracaat eden yabancının kendi ülkesinde suç sayılan fiilleri iÅŸleyip iÅŸlemediÄŸini belirlemek gayesiyle talep edilir.

Sonuç

Apostil, bir belgenin noter vasıtasıyla birtakım prosedürlerden geçirilip kanunen tasdik edilmesine yarayan belgedir. Uluslararası belge geçerliliÄŸi, 5 Ekim 1961 tarihinde gerçekleÅŸen Lahey AnlaÅŸması ile apostil edinme koÅŸuluna baÄŸlanmıştır. Türkiye’de Lahey AnlaÅŸması’na imza atan ülkeler arasında olup Türkiye Cumhuriyeti vatandaÅŸları, mevcut belgelerinin yurtdışında doÄŸrulanmasını ve geçerli olmasını saÄŸlamak amacıyla söz konusu belgelere apostil tasdiki yaptırmaları zorunludur. Bir döneme kadar sadece valiliklerce yapılmakta iken artık kaymakamlıklar da için yetkili kılınmıştır. KiÅŸi, bir yeminli tercüme bürosunda apostil düzenletmeli ve yetkili mercilerin onayının ardından belgenin kullanılacağı ülkelerin Türkiye elçiliklerince tasdik edilmesi gereklidir.